Posts Tagged ‘bezpieczeństwo narodowe’

Studia – zarządzanie kryzysowe

Również zarządzanie kryzysowe istnieje jako genialny pomysł na przyszłość w postaci kierunku na studiach.

Są to najczęściej studia przeznaczone dla pracowników urzędów administracyjnych, kadr menadżerskich ze średnich i dużych przedsiębiorstw, funkcjonariuszy mundurowych, służb publicznych oraz również osób cywilnych pracujących w instytucjach mających ścisły związek z reagowaniem i zarządzaniem kryzysowym na przykład w gminie.

Program takich studiów jest najczęściej  oparty na obowiązujących nas aktami Unii Europejskiej czy też wymogami jakie stawiają nam wojewódzkie wydziały Zarządzania Kryzysowego. Przedmioty są wykładane przez wysoko wykwalifikowanych specjalistów zarówno z uczelni wyższych jak i związani z praktykami o charakterze zarządzania kryzysowego.

W trakcie wykładów słuchacze nie tylko ćwiczą ale również zapoznają się z podstawowymi i poszczególnymi formami zagrożeń bezpieczeństwa państwa i obywateli, sami generują sytuacje kryzysowe na poziomie państwowym, administracyjnym jak również i podmiotu gospodarczego.

Każdy z uczestników takiego wykładu uzyskuje wiedzę niezbędną do zweryfikowania jakości systemów przeciwdziałania, wczesnego ostrzegania jak również i zarządzania sytuacjami kryzysowymi.

Szczególny nacisk położony jest na ćwiczenia praktyczne, związane z nabywaniem umiejętności właściwego reagowania na różnego typu zagrożenia.

Zazwyczaj szczególny nacisk kładzie się nie tyle na wiedzę teoretyczną co faktyczne doskonalenie praktyczne, które ma na celu zobrazowanie stopniowo nabywanych umiejętności. Jeśli zatem uważamy, że zdolność zarządzania kryzysowego może podnieść nasze kwalifikacje zawodowe to bez obaw o to, że nie znajdziemy dla siebie kierunku pozwalającego nam na nabycie cennych zdolności i jeszcze bardziej cennego papierka poświadczającego wyższe wykształcenie.

Ustawa o zarządzaniu kryzysowym

Prawda jest taka, że w Polsce w zasadzie dopiero od kilku lat działa cały system zarządzania kryzysowego. Weszła ona w działanie dopiero w czerwcu 2007 roku poprzez ustawę o zarządzaniu kryzysowym.

Sama ustawa zawiera 35 artykułów tak samo jak jej poprawiona wersja z 2010 roku. Zawiera ona regulacje prawne dotyczące każdego aspektu zarządzania w sytuacjach kryzysowych i ciężkie. Określa ona organy właściwe, które oddelegowane są do zarządzania kryzysowego oraz wszelkimi zadaniami i zasadami w tej właśnie dziedzinie ale również określa zasady zarządzania finansowego.

Również tłumaczy ona jak mamy rozumieć niektóre pojęcia zawarte w treści ustawy. Dla przykładu według podanej w niej definicji sytuacja kryzysowa jest to sytuacja wpływająca negatywnie na poziom bezpieczeństwa ludzi, ich mienia w znacznych obszarach terenu, środowiska, które to w zasadzie doprowadzają do znacznego ograniczenia we właściwym działaniu właściwych organów administracji publicznej oraz definiuje nam infrastrukturę krytyczną jako systemy  oraz łączące się z nimi funkcjonalne obiekty, w tym również budowlane, urządzenia, instalacje, usługi uważane za kluczowe dla organów odpowiedzialnych za zachowanie bezpieczeństwa w państwie zarówno dla samego kraju jak i jego obywateli oraz ostatecznie zapewnienie funkcjonalności dla organów administracji publicznej.

Cała ustawa również poddaje regulacji sposoby sporządzania planów związanych z rozwiązywaniem sytuacji kryzysowych zarówno na małą jak i większą skalę. Została ona stworzona w celu ujednolicenia działań zapobiegawczych oraz tych podejmowanych w trakcie niespodziewanego, krytycznego zarządzenia. Od swojej pierwszej wersji przeszła parę modyfikacji i obecnie obowiązuje nas ustawa o zarządzaniu kryzysowym datowana na 29 października i sygnowana przez obecnego prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej Bronisława Komorowskiego. Weszła ona w życie 12 listopada 2010 roku czyli 14 dni po ujawnieniu poprawionej wersji.

Zarządzanie kryzysowe w gminie

Zarządzanie kryzysowe jako istotna część wchodząca w skład takich pojęć jak choćby i obrona cywilna państwa jest również widoczne na szczeblu gminnym.

Jako takim organem właściwym w sprawach związanych z zarządzaniem kryzysowym na terenach objętych jurysdykcją gminy jest wójt, burmistrz lub też prezydent miasta do którego jako bezpośrednio zainteresowanego należy monitorowanie, planowanie, reagowanie oraz łagodzenie wszelkich skutków i zagrożeń.

Wśród innych kompetencji wójta leżeć będzie również przeciwdziałanie skutkom działań typu terrorystycznego oraz zadania w formie ochrony infrastruktury krytycznej, które to będą wykonywane za pomocą komórki organizacyjnej urzędu miasta właściwej dla danej sprawy związanej z zarządzaniem kryzysowym. Jednakże nie sam wójt będzie miał na barkach całą odpowiedzialność związaną z zarządzeniem kryzysowym. Jako pomoc do spraw zarządzania kryzysowego każda gmina dysponuje zespołem zarządzania kryzysowego, który powoływany jest przez określającego jego skład, organizację, siedzibę i tryb pracy wójta. W gestii tego zespołu leży wykonywanie na obszarze gminnym zadań jakie przewidywane są dla zespołu powiatowego.

Sam wójt na obszarze gminy ma jednak podjąć się realizacji takich zadań jak na przykład pełnienie całodobowego dyżuru co ma zapewnić nie ustający przepływ informacji w razie sytuacji kryzysowej, współdziałanie z centrami zarządzania kryzysowego i innymi organami administracji publicznej, nadzorowanie funkcjonowania systemu do wykrywania alarmowania jak również systemu wczesnego ostrzegania ludności cywilnej, podejmowanie współpracy z organizacjami monitorującymi środowisko, prowadzącymi akcje humanitarne, poszukiwawcze czy też ratownicze.

Wójt ma również obowiązek zmuszający go do współpracy z siłami zbrojnymi, udzielania im pomocy i zapasów na wypadek wybuchu konfliktu zbrojnego.

Zadania obrony cywilnej w kraju

Jednym z ważniejszych elementów, które dotyczą zarządzania kryzysowego w naszym kraju jest oczywiście pojęcie obrony cywilnej. Samo to stwierdzenie określa system działań, którego nadrzędnym celem jest ochrona ludności, zakładów pracy, zabytków kulturowych, miejsc pracy i strategicznych instytucji.

W Polsce organ zajmujący się obroną cywilną to Obrona Cywilna Kraju, która w wypadku sytuacji kryzysowej przejmuje obowiązki i zabezpiecza ludność jak i zaplecze gospodarcze. Organizacja ta jest podzielona na kilka szczebli a raczej poziomów. Są to między innymi poziom gminny, powiatowy, wojewódzki oraz krajowy. Zajmują się one opracowywaniem planów obrony cywilnej oraz wystawiają im adekwatne opinie w zależności od jakości pomysłów na reagowanie kryzysowe. Plany te stają się jednak najważniejszą z możliwych instrukcji i wskazówek w zakresie działania w przypadku wystąpienia zagrożenia dla ludności cywilnej.

Każdy ze szczebli ma swojego szefa. W zależności od poziomu są to – na poziomie wojewódzkim jest to wojewoda, powiatowym lub też w przypadku miasta posiadającego prawa powiatu starosta lub też prezydent miasta, z kolei na poziomie gminnym to wójt, burmistrz lub prezydent miasta piastują stanowisko szefa Obrony Cywilnej.

Obrona cywilna jest niezwykle istotna w przypadku nieoczekiwanego kryzysu, który dotyka zarówno ludność cywilną jak i zagraża podłożu gospodarczego. Jej międzynarodowym znakiem jest niebieski trójkąt na pomarańczowym tle a jego wierzchołki dotykają krawędzi tła. W Polsce jednak nie stosuje się obramówki i a mienie oznaczone takiego rodzaju znakiem nie podlega w żadnym wypadku konfiskacie przez wojska zarówno obce jak i narodowe w czasie wojny i regulują je normy prawa międzynarodowego.

Zarządzanie kryzysowe w Polsce

Bardzo istotnym elementem Polskiej polityki wewnętrznej jest zarządzanie kryzysowe mające na celu zminimalizowanie w jak największym stopniu możliwych strat wynikających z trudnych i nie przewidzianych sytuacji zarówno gospodarczych, politycznych jak i naturalnych. Mieszkańcy każdego kraju oczekują od władzy zapienienia im bezpieczeństwa jednakże aby władza mogła wywiązać się rzetelnie z tego obowiązku i spełnić ich oczekiwania wymagane są czyste, bezsprzeczne regulacje prawne dotyczące reagowania.

Wszelkie działania podejmowane w tym zakresie w naszym kraju można swobodnie podzielić na trzy kategorie. Po pierwsze schemat działań mających na celu zapobieganie czyli działania, które za główny cel mają przyjąć uprzedzenie eliminujące lub chociaż poddające redukcji możliwość zaistnienia sytuacji kryzysowych.

Kolejnym etapem jest przygotowanie, które stanowi w zasadzie element kluczowy ponieważ zawiera w sobie przygotowanie szeregu planów mających na celu określenie konkretnych schematów zachowań czyli kto, co, kiedy, za pomocą czego i z ramienia jakiej ustawy prawnej zarówno w trakcie trwania kryzysu jak i bezpośrednio po jego zakończeniu. Przygotowanie to jednak nie jest jedynie w sferze teoretycznej. Również są to działania mające na celu zapewnienie odpowiednich zasobów o charakterze specjalistycznym jak również sił i środków niezbędnych do reagowania takich jak na przykład stanowisko kierowania, system łączności przewidziany na momenty kryzysu, system alarmowy oraz przeszkolony w zakresie obowiązków na taki wypadek personel.

Trzecim elementem w zakresie kryzysów jest reagowanie, które następuje w wypadku faktycznej sytuacji kryzysowej. Jego nadrzędnym celem jest zadbanie o uruchomienie działań prewencyjnych, które minimalizują lub zapobiegają możliwości zniszczeń, strat czy też możliwości ofiar.

Ostatecznym elementem cyklu kryzysowego jest odbudowa, która trwa aż do przywrócenia wszelkich systemów do normy. Dzieli się ją na długo i krótkoterminową. Jej głównym zadaniem jest przywrócenie a nawet poprawienie uszkodzonych systemów oraz wzmocnienie narażonych na katastrofy rejonów celem zmniejszenia ich podatności w przyszłości.

Reagowanie kryzysowe

Zarządzaniem kryzysowym nazywamy ogólnie działalność organów wchodzących w skład administracji publicznej i będący istotnym elementem w systemie kierowania bezpieczeństwem narodowym. Polega ona na zapobieganiu sytuacjom kryzysowym, przygotowania do podejmowania w ich przypadku kontroli i odpowiednich decyzji oraz na zaplanowaniu działań w przypadku sytuacji kryzysowej. Opiewa ono również system naprawczy występujący po sytuacjach kryzysowych szkód czy konsekwencji czyli odtwarzania zasobów czy też tak zwanej infrastruktury krytycznej.

Każdy kraj w momencie zagrożenia zmuszony jest do podjęcia działań związanych z obroną cywilną, której podejmują się odpowiednie organizacje resortowe. Jednakże również zarówno każdy kraj jaki i każda gmina czy też organizacja lub firma posiada własne systemy zarządzania oraz reagowania na każdą kryzysową sytuację jaka może je dotknąć. Każdy przedsiębiorca nie chce by jakiekolwiek sytuacje podbramkowe dotknęły jego instytucję zarówno w pojęciu firmy jak i państwa lecz często są one trudne do przewidzenia o ile w ogóle możliwe. Wychodząc jednakże z założenia, że lepiej zapobiegać niż leczyć wiele organizacji poddaje swoje przedsiębiorstwa restrukturyzacji, która ma za zadanie ułatwienie im reakcji, zmniejszenie czasu działania oraz zminimalizowanie potencjalnych szkód.

Jednakże również w literze prawa są zawarte przepisy i adnotacje o zarządzaniu kryzysowym w poszczególnych wypadkach ułatwiające i kierujące postępowaniami poszczególnych jednostek w trudnych momentach. Zawarte są one w tak zwanej ustawie dotyczącej zarządzania kryzysowego. Została ona stworzona z myślą o przyszłości i już niestety wielokrotnie nasze państwo musiało się do niej odwoływać na wskutek zaistniałych okoliczności.

Również zarządzanie kryzysowe można spotkać w formie kierunku na studiach, który przynajmniej moim zdaniem jest trafionym wyborem na przyszłość. Wielu z młodych ludzi również uważa go za przyszłościowy i dlatego właśnie liczba uczęszczających na wykłady w tym zakresie znacząco wzrosła od kilku lat.

Zarządzanie kryzysowe jest terminem ściśle związanym zarówno z obroną cywilną polegającą na ochronie ludności jak również i bezpieczeństwem narodowym, które bardzo często staje się istotnym elementem dla funkcjonowania kraju i bezpieczeństwa jego obywateli nie zależnie od wieku czy statusu społecznego.